21. apr, 2015

Bewustzijn zonder einde

 

Vorige week sprak ik mijn vader via Facetime. De eerste keer sinds hij zo vreselijk ziek werd in Singapore. Hij was timide, ongewoon beduusd. Zo ken ik mijn vader niet! Normaal gesproken altijd vol grote verhalen and on top of the world.

Hij beschreef een proces van volledige aanvaarding te zullen sterven. De volledige berusting hierin, de volledige afwezigheid van angst, maar de aanwezigheid van een prettig en sereen gevoel.

Een beeld bevestigd door zijn arts. Zijn lichaam had het stervensproces al ingezet. Hij is echt door het oog van de naald gekropen. Heeft heel veel ‘geluk’ gehad dit te overleven. Het was een close call….

 

Zijn verhaal emotioneert me. In de eerste plaats omdat mijn intuïtie dat hij er tussenuit aan het glippen was, bleek te kloppen. En ik er niet aan moet denken, mijn ouders te verliezen. Maar daarnaast ben ik geraakt door de herinnering die hij beschrijft en de beleving van prettige emoties bij een hele nare gebeurtenis.

Het doet me denken aan bijna-dood ervaringen (BDE). Tijdens mijn studie verklaard als een reactie van het brein op een stervensproces. Waarbij neurotransmitters zorgen voor deze ‘hallucinatie’. Maar goed, dat is 15 jaar geleden en was een hypothese. Geïntrigeerd door het onderwerp, ga ik op zoek naar meer informatie.

 

Ik stuit op een uitzending waarin cardioloog Pim van Lommel geportretteerd wordt. Hij vertelt over zijn uitgebreide onderzoek naar bijna-dood ervaringen, internationaal gezien als 1 van de belangrijkste onderzoeken op dit gebied. (Bijna dood ervaringen: zijn ervaringen van mensen tijdens een hartstilstand, of tijdens een stervensproces, dan wel levenseinde ervaring genoemd.)

De conclusies van het onderzoek, vind ik onthutsend…. Namelijk dat bewustzijn, onafhankelijk ervaren kan worden van het lichaam, bij een niet functionerend brein. Het is geen wetenschappelijk bewijs voor leven na de dood. Maar bewezen is wel, dat er sprake van een helder bewustzijn kan zijn, bij een brein dat niet meer functioneert. Een flatline EEG.

 

Een conclusie die de gangbare en de mij aangeleerde inzichten over bewustzijn en de relatie tot de hersenen, ter discussie stelt! De huidige opvatting is dat bewustzijn een product is van de hersenen. Zonder hersenactiviteit, kan er geen sprake zijn van bewustzijn. Pim van Lommel bewijst met zijn onderzoek, dat mensen zonder hersenactiviteit, toch bewustzijn kunnen hebben. Waarbij het lichaam faciliteert, maar geen voorwaarde is.

Dit is niet niks…. Als er los van het lichaam sprake kan zijn van bewustzijn en bewustzijn ook niet ophoudt wanneer hersenen niet meer functioneren. Wat zegt dat dan over voortbestaan van bewustzijn na je dood..? En hoe zit dat dan bijvoorbeeld met orgaandonatie, wanneer mensen hersendood verklaard zijn..?

 

‘Een bijna dood ervaring, verandert het leven van mensen volledig’, zo vertelt Pim van Lommel. Angst voor de dood is volledig verdwenen, mensen geloven daarna in een persoonlijk voortbestaan na de dood. Er is sprake van een toegenomen waardering en zingeving van het dagelijks leven. Uiterlijk vertoon, gezag en macht worden steeds onbelangrijker. Bewijsdrang verdwijnt.

 

Ik vind het een mooie gedachte. Geruststellend. Verrijkend ook. En een bevestiging dat ik de juiste keuzes maak. Want wat je hebt vergaat, maar wat je bent leeft verder aan ruimte en tijd. We hebben een lichaam, maar we zijn bewustzijn (citaat uit de lezing van Pim van Lommel). Ik kan dus zonder mijn lichaam, maar mijn lichaam kan blijkbaar niet zonder mij…